કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણના પતિ પરકલા પ્રભાકરે(Parakala Prabhakar) ચૂંટણી પંચ પર દેશમાં લોકશાહીને ખતમ કરવાનો ગંભીર આરોપ લગાવ્યો છે. નાગરિક સંગઠનોના એક મંચ પરથી પરકલા પ્રભાકરે કહ્યું કે, ચૂંટણી પંચ(Election Commission of India) દેશની લોકશાહી વ્યવસ્થાને ગુપ્ત અને આયોજનબદ્ધ રીતે હુમલો કરવાના ષડયંત્ર(destroying democracy) પર દેખરેખ રાખી રહ્યું છે. જેનાથી રાજકીય વર્તુળોમાં તણાવ પેદા થયો છે અને તેના કારણએ દેશના 12 રાજ્યોમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર આશંકા ઊભી થઈ છે.
પરકલા પ્રભાકરે વધુમાં કહ્યું કે, વિવાદના કેન્દ્રમાં સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) છે – જે જૂન 2025 માં બિહારમાં પહેલી વાર અચાનક લાગુ કરવામાં આવી હતી. એક સંયુક્ત નિવેદનમાં કાર્યકરોએ આરોપ લગાવ્યો કે SIR માત્ર એક વહીવટી પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ એક સાધન છે જેણે લાખો કાયદેસર મતદારોને મતાધિકારથી વંચિત રાખ્યા છે, જે મૂળભૂત રીતે ચૂંટણી પરિણામોને અસર કરે છે.
આ પણ વાંચો: બિહારમાં બેરોજગારી પર NDAનું 10,000 નું ઈનામ ભારે પડ્યું!
TNIE સાથે વાત કરતા રાજકીય અર્થશાસ્ત્રી અને નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણના પતિ પરકલા પ્રભાકરે કહ્યું, “SIR પ્રક્રિયા 2003 માં રજૂ કરાયેલી મતદાર યાદી સુધારણા પ્રણાલી સાથે કોઈ સામ્યતા ધરાવતી નથી.” આ NGO દ્વારા સંયુક્ત નિવેદનમાં એવો પણ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે શાસક પક્ષના ઉમેદવારોને ફાયદો પહોંચાડવા માટે “લક્ષિત હેતુ” સાથે મતદાર યાદીમાંથી નામ ઉમેરવામાં આવ્યા હતા અને દૂર કરવામાં આવ્યા હતા.
રાજ્ય સ્તરની ફરિયાદો પ્રત્યે એક થઈને આ નાગરિક જૂથોએ જાહેર કર્યું કે, “અમે બિહારના લોકો સાથે ઉભા છીએ અને ચૂંટણી પરિણામોને નકારીએ છીએ.”
આ વખતે, આ જૂથોએ વિપક્ષોની પણ ટીકા કરી છે, અને આરોપ લગાવ્યો છે કે તેમણે વિરોધ કરવા છતાં SIR ફ્રેમવર્ક હેઠળ યોજાયેલી ચૂંટણીઓમાં ભાગ લઈને અજાણતાં “છેતરપિંડીથી ચૂંટાયેલી સરકાર” તરીકે ઓળખાતી એનડીએ-નીતિશકુમાર સરકારને કાયદેસર બનાવી છે, નિવેદનમાં એવી પણ દલીલ કરવામાં આવી છે કે મતદાર અધિકાર યાત્રા જેવા આંદોલનો દરમિયાન મોટા પાયે લોકસમર્થન છતાં, વિપક્ષ જમીની સ્તરે નાગરિક સમાજ નેટવર્ક સાથે મજબૂત જોડાણ બનાવવામાં નિષ્ફળ ગયો છે.
આ પણ વાંચો: એક જાગૃત દલિત યુવકને સરપંચ બનતો રોકવા કેવા કાવાદાવા થયા?
તાજેતરના વર્ષોમાં નાગરિક સમાજ તરફથી ચૂંટણી પંચ સૌથી વધુ ટીકાનો સામનો કરી રહ્યું છે. પોતાના નિવેદનમાં તેણે કમિશન સામે ત્રણ ગંભીર આરોપ લગાવ્યા હતા, જેમાં બંધારણીય આદેશોનો અનાદર, ચૂંટણીની અખંડતાનું રક્ષણ કરવાને બદલે આક્રમક બનવું અને પોતાના વર્તમાન નેતૃત્વ હેઠળ કાયદેસરતા ગુમાવી દેવી.
નાગરિક સમાજ જૂથોએ ચેતવણી આપી છે કે SIR પ્રક્રિયા હવે 12 વધુ રાજ્યોમાં લાગુ થવાની છે, જેનાથી મોટાપાયે લોકોના મતાધિકારથી વંચિત રહેવાનો ભય ઉભો થયો છે.
નાગરિક જૂથોના આ નિવેદનને નિવૃત્ત ન્યાયાધીશો, વરિષ્ઠ નાગરિક સેવકો, અર્થશાસ્ત્રીઓ, ખેડૂત સંગઠનો, શિક્ષક જૂથો, ટેક્નોલોજિસ્ટ્સ, જેસુઈટ સંસ્થાઓ, કલાકારો અને વિદ્યાર્થી નેટવર્ક સહિત બુદ્ધિજીવી વર્ગ તરફથી સમર્થન મળ્યું છે.
આ પણ વાંચો: પૂના કરારની ‘પ્રાથમિક ચૂંટણીની જોગવાઈ’ કાયમી કેમ ન બની શકી?
નાગરિક જૂથોની આ ઝુંબેશમાં સહી કરનાર અગ્રણીઓમાં જસ્ટિસ બી. સુદર્શન રેડ્ડી (નિવૃત્ત, સુપ્રીમ કોર્ટ), દેવસહાયમ એમ.જી.નો સમાવેશ થાય છે. (નિવૃત્ત IAS), ડૉ. પરકલા પ્રભાકર (રાજકીય અર્થશાસ્ત્રી), તુષાર ગાંધી (કાર્યકર), મીના ગુપ્તા (નિવૃત્ત IAS), થોમસ ફ્રાન્કો (મતદાર અધિકાર કાર્યકર્તા), ન્યાયાધીશ શંકર કે.જી., અને કે. રામચંદ્ર મૂર્તિ (ભૂતપૂર્વ સંપાદક)નો સમાવેશ થાય છે.
વરિષ્ઠ IAS અધિકારી (નિવૃત્ત) એમ.જી. દેવસહાયમે કહ્યું, “આપણે બિહારની ચૂંટણીને કોઈપણ રીતે ન્યાયી કેવી રીતે કહી શકીએ? જ્યાં ચૂંટણી પંચ તપાસથી બચી રહ્યું છે, વિપક્ષને તેની રણનીતિઓ વિશે સવાલોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, અને નાગરિક સમાજ જૂથો સંકલિત દબાણ અભિયાન ચલાવી રહ્યા છે – આ બધી બાબતો પરથી એવું જણાય છે કે, ભારતમાં વર્તમાન ચૂંટણીઓની પારદર્શિતાને લઈને એક ગંભીર સવાલ ઉભો થઈ રહ્યો છે.”
આ પણ વાંચો: વિપક્ષો શા માટે ચૂંટણી પંચને ભાજપનો 12મો ખેલાડી ગણાવે છે?
