Gujarat RTE Admission: ભારત સરકારના ‘રાઈટ ટુ એજ્યુકેશન એક્ટ 2009’ (RTE) અંતર્ગત આર્થિક અને સામાજિક રીતે પછાત વર્ગના બાળકોને પણ ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ મળે તે હેતુથી ખાનગી શાળાઓમાં 25 ટકા બેઠકો અનામત રાખવાની જોગવાઈ છે. ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા શૈક્ષણિક વર્ષ 2026-27 માટે આ પ્રવેશ પ્રક્રિયાનો આજથી એટલે કે 4થી એપ્રિલથી વિધિવત પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે. આ વર્ષે રાજ્યની હજારો ખાનગી પ્રાથમિક શાળાઓમાં ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના બાળકો માટે પ્રવેશના દ્વાર ખુલ્યા છે.
સમયપત્રક અને ઓનલાઈન રજિસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા
શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા જાહેર કરાયેલા સમયપત્રક મુજબ, વાલીઓ 4 એપ્રિલથી 17 એપ્રિલ, 2026 સુધી ઓનલાઈન ફોર્મ ભરી શકશે. આ માટે સત્તાવાર પોર્ટલ (https://rte.orpgujarat.com/) કાર્યરત કરી દેવામાં આવ્યું છે. વાલીઓએ એ વાત ખાસ નોંધવી જોઈએ કે આ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન છે, તેથી કોઈ પણ હાર્ડ કોપી ફોર્મ સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. 17 એપ્રિલ બાદ પોર્ટલ બંધ થઈ જશે, માટે સમયસર ડોક્યુમેન્ટ્સ તૈયાર કરી અરજી કરી દેવી હિતાવહ છે.
આ પણ વાંચો: ક્યાંથી ભણે ગુજરાત? 2.40 લાખ વિદ્યાર્થીઓએ ભણતર છોડ્યું
કયા માધ્યમમાં કેટલી જગ્યા છે?
આ વર્ષે રાજ્યની કુલ 9,709 ખાનગી પ્રાથમિક શાળાઓમાં RTE હેઠળ પ્રવેશ આપવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરાશે. ગત વર્ષે અંદાજે 93,000 બેઠકો હતી, જેની સરખામણીએ આ વર્ષે બેઠકોમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. વર્ષ 2026-27 માટે કુલ 84,228 બેઠકો ઉપલબ્ધ છે. જેનું માધ્યમ મુજબ વિભાજન નીચે મુજબ છે:
• ગુજરાતી માધ્યમ: 41,411 બેઠકો
• અંગ્રેજી માધ્યમ: 40,262 બેઠકો
• હિન્દી માધ્યમ: 2,235 બેઠકો
• અન્ય માધ્યમ: 320 બેઠકો
વય મર્યાદા અને પાત્રતાના ધોરણો
RTE એક્ટના નિયમો મુજબ, પ્રવેશ મેળવવા ઈચ્છતા બાળકની ઉંમર 1 જૂન, 2026ના રોજ 6 વર્ષ પૂર્ણ થયેલી હોવી ફરજિયાત છે. જો બાળકની ઉંમર 6 વર્ષમાં એક દિવસ પણ ઓછી હશે તો સિસ્ટમ આપોઆપ અરજી રદ કરી દેશે.
આવક મર્યાદા કેટલી હોવી જોઈએ?
આ વર્ષની પ્રવેશ પ્રક્રિયાની સૌથી મોટી વિશેષતા આવક મર્યાદામાં કરવામાં આવેલો વધારો છે. અગાઉ ગ્રામ્ય વિસ્તારો માટે 1.20 લાખ અને શહેરી વિસ્તારો માટે 1.50 લાખની મર્યાદા હતી. પરંતુ મોંઘવારી અને વાલી મંડળોની રજૂઆતને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારે હવે ગ્રામ્ય અને શહેરી એમ બંને વિસ્તારો માટે વાર્ષિક આવક મર્યાદા વધારીને 6 લાખ રૂપિયા કરી દીધી છે. આ નિર્ણયથી હવે રાજ્યનો મોટો મધ્યમ વર્ગ પણ પોતાના બાળકોને RTE હેઠળ સારી શાળાઓમાં ભણાવી શકશે.
આ પણ વાંચો: એક ‘થીસિસ ચોર’ના નામે Teacher’s Day કેવી રીતે મનાવી શકાય?
પ્રવેશનો અગ્રતાક્રમ અને નવી કેટેગરી
સરકારે પ્રવેશ ફાળવણી માટે 13 જેટલી કેટેગરી નક્કી કરી છે. મેરિટ બનાવતી વખતે જે બાળક પ્રથમ કેટેગરીમાં હશે તેને પ્રવેશમાં પ્રથમ અગ્રતા મળશે.
1. અનાથ બાળકો
2. સંભાળ-સંરક્ષણની જરૂરિયાતવાળું બાળક
3. બાળગૃહના બાળકો
4. બાળમજૂર કે સ્થાનાંતરીત મજૂરના બાળકો
5. દિવ્યાંગ બાળકો (મંદબુદ્ધિ, સેરેબ્રલ પાલ્સી)
6. HIV ગ્રસ્ત બાળકો
7. શહીદ લશ્કરી કે પોલીસ જવાનોના બાળકો
8. માતા-પિતાને સંતાનમાં એક જ દીકરી હોય તેવું બાળક
9. BPL કુટુંબના બાળકો (SC, ST, SEBC, General)
10. SC અને ST કેટેગરીના બાળકો
11. SEBC, EWS, વિચરતી અને વિમુક્ત જાતિના બાળકો
12. રાજ્ય સરકારની આંગણવાડીના બાળકો
13. સામાન્ય કેટેગરી (બિનઅનામત) ના બાળકો
પાળી પદ્ધતિ (Shift System) નો નવો વિકલ્પ: ગુજરાતની 9,709 શાળાઓ પૈકી 56 શાળાઓ એવી છે જે સવાર અને બપોર એમ બે પાળીમાં ચાલે છે. અગાઉ વાલીઓને પાળી પસંદ કરવાની તક મળતી નહોતી, પરંતુ આ વર્ષે પોર્ટલમાં ફેરફાર કરીને વાલીઓને પોતાની અનુકૂળતા મુજબ સવાર કે બપોરની પાળી પસંદ કરવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે.
આ પણ વાંચો: શિક્ષણ સિંહણનું દૂધ છે..કહેનાર ડૉ.આંબેડકર પાસે કેટલી ડિગ્રીઓ હતી?
જરૂરી દસ્તાવેજો અને સાવચેતી: ફોર્મ ભરતી વખતે વાલીઓએ જન્મ તારીખનો દાખલો, રહેઠાણનો પુરાવો (આધાર કાર્ડ/રેશન કાર્ડ), જાતિનો દાખલો અને આવકનો દાખલો જેવા અસલ દસ્તાવેજો સ્કેન કરીને અપલોડ કરવાના રહેશે. જો વાલી ઇન્કમટેક્સ રિટર્ન ભરતા હોય તો તેની કોપી પણ જોડવાની રહેશે. ખાસ યાદ રાખવું કે ઓનલાઈન ફોર્મની પ્રિન્ટ તમારી પાસે રાખવી, તેને ક્યાંય જમા કરાવવા જવાની જરૂર નથી.1. અંતરનો નિયમ (Distance Criteria): સૌથી મહત્વનું RTE હેઠળ પ્રવેશ માટે રહેઠાણથી શાળાનું અંતર સૌથી નિર્ણાયક પરિબળ છે. મેરિટ બનાવતી વખતે નીચે મુજબ અગ્રતા આપવામાં આવે છે:
• 0 થી 1 કિમી: પ્રથમ પસંદગી તમારા ઘરથી 1 કિમીની ત્રિજ્યામાં આવેલી શાળાઓને મળશે.
• 1 થી 3 કિમી: જો 1 કિમીમાં સ્થાન ખાલી ન હોય, તો 3 કિમી સુધીની શાળાઓ વિચારવામાં આવશે.
• 3 થી 6 કિમી: છેલ્લે 6 કિમી સુધીની શાળાઓનો વિકલ્પ મળે છે.
• નોંધ: જો તમે 6 કિમીથી દૂરની શાળા પસંદ કરો છો, તો પ્રવેશ મળવાની શક્યતા નહિવત થઈ જાય છે.
2. આવકના દાખલાની માન્યતા: ઘણા વાલીઓ જૂનો આવકનો દાખલો અપલોડ કરે છે, જેના કારણે ફોર્મ રિજેક્ટ થાય છે.
• આવકનો દાખલો 1 એપ્રિલ, 2023 કે ત્યારબાદનો કઢાવેલો હોવો જોઈએ (જે 3 વર્ષ માટે માન્ય હોય).
• જો દાખલો જૂનો હશે તો તે માન્ય ગણાશે નહીં.
• આવક મર્યાદા હવે તમામ કેટેગરી માટે 6 લાખ રૂપિયા છે, પરંતુ પ્રાધાન્ય ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારોને પહેલા મળે છે.
3. શાળાની પસંદગી: વાલીઓ ફોર્મમાં ગમે તેટલી શાળાઓ પસંદ કરી શકે છે. માટે સલાહ છે કે:
• તમારા ઘરની સૌથી નજીક અને શ્રેષ્ઠ હોય તેવી વધુમાં વધુ શાળાઓ પસંદ કરવી.
• શાળાઓને તમારી પસંદગીના ક્રમમાં ગોઠવવી, કારણ કે સિસ્ટમ ઉપરથી નીચેના ક્રમમાં ઉપલબ્ધ બેઠકો તપાસશે.
4. રિજેક્શનના મુખ્ય કારણો (આ ભૂલ ન કરતા): ગયા વર્ષે હજારો ફોર્મ નીચેના કારણોસર રદ થયા હતા:
• ડોક્યુમેન્ટની ગુણવત્તા: જો અપલોડ કરેલા ડોક્યુમેન્ટ ઝાંખા (Blur) હોય અને વંચાય તેમ ન હોય.
• વિગતોમાં વિસંગતતા: બાળકના નામ કે જન્મ તારીખમાં આધાર કાર્ડ અને જન્મના દાખલા વચ્ચે તફાવત હોય.
• ખોટી કેટેગરી: જો તમે SC/ST/SEBC માં આવતા હોવ પણ ભૂલથી જનરલ કેટેગરી સિલેક્ટ થઈ જાય.
5. પ્રવેશ મળ્યા પછીની પ્રક્રિયા: જ્યારે એડમિશન કન્ફર્મ થાય (SMS દ્વારા જાણ કરવામાં આવશે), ત્યારે વાલીએ ઓનલાઈન ‘Admit Card’ ડાઉનલોડ કરવાનું રહેશે. આ કાર્ડ અને અસલ દસ્તાવેજો લઈ નિર્ધારિત સમય મર્યાદામાં શાળાએ જઈ પ્રવેશ નિશ્ચિત કરવાનો રહેશે. જો તમે સમયસર શાળાએ નહીં પહોંચો, તો તમારો પ્રવેશ રદ થઈ જશે અને તે બેઠક બીજા રાઉન્ડમાં જતી રહેશે.
6. સેલ્ફ ડિક્લેરેશન (Self-Declaration): જે વાલીઓ વ્યવસાય કરે છે અથવા જેમની પાસે પગારની સ્લિપ નથી, તેમણે ફોર્મ સાથે નિયત નમૂનામાં ‘સેલ્ફ ડિક્લેરેશન’ (સોગંદનામું અથવા સ્વ-ઘોષણા) આપવું પડશે કે તેમની વાર્ષિક આવક 6 લાખથી ઓછી છે અને તેઓ આવકવેરો ભરતા નથી.
ચેકલિસ્ટ: ફોર્મ સબમિટ કરતા પહેલા આટલું તપાસો
શું બાળકની ઉંમર 1 જૂન 2026ના રોજ 6 વર્ષ પૂરી છે?
શું મોબાઈલ નંબર સાચો છે? (તમામ અપડેટ SMS પર આવશે).
શું ઘરનું સરનામું અને શાળાનું અંતર ગૂગલ મેપ મુજબ મેચ થાય છે?
શું તમામ ડોક્યુમેન્ટ ઓરિજિનલમાંથી સ્કેન કર્યા છે? (ઝેરોક્ષની કોપી સ્કેન ન કરવી).
આ પણ વાંચો: અમદાવાદના વાસણામાં મધરાતે બહેન સામે જ દલિત યુવકની હત્યા
