જાતિવાદી તત્વો કઈ હદે કોઈનું શોષણ કરી શકે છે તેની આ વાત છે. શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલયની સત્તાવાર વેબસાઇટ જણાવે છે કે, બંધુઆ મજૂર પ્રથા (નાબૂદી) અધિનિયમ, 1976 ના અમલ સાથે, સમગ્ર દેશમાં બંધુઆ મજૂરી નાબૂદ કરવામાં આવી હતી. જોકે, મધ્યપ્રદેશનો એક કિસ્સો સૂચવે છે કે દેવામાં ફસાયેલા લોકો અને તેમના પરિવારના સભ્યોને બળજબરીથી મજૂરી કરાવવાની માનસિકતાનો હજુ સુધી કોઈ ઉકેલ આવ્યો નથી. મધ્યપ્રદેશનો આ કિસ્સો વધુ ભયાનક એટલા માટે છે કારણ કે એક 6 વર્ષના બાળકને 7 વર્ષ સુધી બંધુઆ મજૂર રાખવામાં આવ્યો હતો.
આ કિસ્સો બેતુલ જિલ્લાના શાહપુર પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારનો છે. ૨૦૧૯ માં હરદા જિલ્લાના ઝીરીખેડા ગામમાં એક દંપતી ગંજુ ઉઇકે અને સરિતા ઉઇકે મજૂર તરીકે કામ કરતા હતા. પૈસાની જરૂર હોવાથી તેમણે કોન્ટ્રાક્ટર રૂપેશ શર્મા પાસેથી ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા ઉછીના લીધા હતા. એવો આરોપ છે કે જ્યારે દંપતી લોન ચૂકવી શક્યું નહીં, ત્યારે કોન્ટ્રાક્ટરે તેમના સાત વર્ષના પુત્રને બંધક બનાવ્યો અને તેને ઢોર ચરાવવા અને ઘરકામ કરવા માટે મજબૂર કર્યો.
દરમિયાન, બાળકના માતા-પિતા વારંવાર તેમના બાળકને બચાવવા માટે કોન્ટ્રાક્ટર પાસે ગયા, પરંતુ તેમણે તેને છોડવાનો ઇનકાર કર્યો. તાજેતરમાં, ગ્રામજનો દ્વારા આ માહિતી જન સહસ સંસ્થાના સામાજિક કાર્યકર પલ્લવી ઠાકરાકર સુધી પહોંચી. તેમણે શ્રમ વિભાગ અને કલેક્ટરને જાણ કરી. પોલીસ તરત જ એક્શનમાં આવી ગઈ અને બાળકને બચાવવા માટે નીકળી પડી.
આ પણ વાંચો: મેવાણીએ કહ્યું, ‘ધારાસભ્યોને ઈંટના ભઠ્ઠામાં મોકલો તો ખબર પડે’
પોલીસ ટીમ આરોપી કોન્ટ્રાક્ટરના ઘરે પહોંચતાની સાથે જ, તેના ભાઈ મુકેશ શર્માએ બચાવકર્તાઓ દ્વારા જોવા ન મળે તે માટે બાળકને ખેતરોમાં મોકલી દીધો હતો. કામગીરી દરમિયાન બચાવ ટીમ અને કોન્ટ્રાક્ટર વચ્ચે વિવાદ થયો પરંતુ આખરે બાળકને બચાવી લેવામાં આવ્યો. હરદા પોલીસે કોન્ટ્રાક્ટર રૂપેશ શર્મા વિરુદ્ધ બાળ મજૂરી અધિનિયમ અને કિશોર ન્યાય અધિનિયમની ગંભીર કલમો હેઠળ કેસ દાખલ કર્યો છે.
બાળકની માતા સરિતાને આશા હતી કે કોન્ટ્રાક્ટર પાસેથી મુક્ત થયા પછી તેમનો પુત્ર તેમની પાસે પાછો આવશે. પરંતુ એવું બન્યું નહીં. સરિતાએ કહ્યું, “મારા પુત્રને છોડીને જવું એ મારા જીવનનું સૌથી મોટું દુઃખ છે. મને આશા હતી કે મારો પુત્ર મારી પાસે પાછો આવશે, પરંતુ દસ્તાવેજોના અભાવે તેને બાળ ગૃહમાં મોકલવામાં આવ્યો છે.”
પોલીસ બાળકને તેના માતાપિતાને ત્યારે જ સોંપશે જો તેમની પાસે તેમના પુત્રની ઓળખ સાબિત કરતા દસ્તાવેજો હશે. જોકે, ગંજુ અને સરિતા પાસે બાળકનું જન્મ પ્રમાણપત્ર પણ નથી. પરિણામે, બાળકને છિંદવાડા બાળ ગૃહમાં રાખવામાં આવ્યો છે. જોકે, જિલ્લા વહીવટીતંત્રે જરૂરી દસ્તાવેજો મેળવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે.
આ પણ વાંચો: પાર-તાપી-નર્મદા લિંક પ્રોજેક્ટને સ્થગિત રાખવા મુદ્દે સરકાર અડગ: ઋષિકેશ પટેલ
*દેશનું મજૂર-શ્રમ મંત્રાલય કઠપૂતળીનાં નાચ સિવાય કશું જ નથી, અને તે તંત્ર મજૂરો માટે કશું જ ઉકાળી શકે તેમ નથી.
જે ભૂખ્યા પેટે રાજનેતાઓ બન્યા છે! સમગ્ર દેશમાં વિપરીત ચાલી રહ્યું છે! મનુવાદી સરકારોએ હદ વટાવી દીધી છે!