પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી અને વર્તમાન રાજ્યસભા સભ્ય મુકુલ વાસનિકે દેશમાં દલિત અને આદિવાસી સમાજ, ખાસ કરીને મહિલાઓ અને બાળકો વિરુદ્ધ વધતી જતી જાતીય હિંસા અને અત્યાચારો અંગે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. બુધવારે રાજ્યસભામાં શૂન્યકાળ દરમિયાન આ ગંભીર મુદ્દો ઉઠાવતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય સમાજમાં હજી પણ હાંસિયા પર ધકેલાયેલા આ સમાજો માટે અત્યાચારોની ‘કાળી રાત’ સમાપ્ત થવાના કોઈ ચિહ્નો દૂર-દૂર સુધી દેખાતા નથી.
તેમણે હૃદયદ્રાવક આંકડાકીય માહિતી સાથે દેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે દેશમાં દરરોજ સરેરાશ 12 દલિત મહિલાઓ બળાત્કાર જેવી જઘન્ય ઘટનાનો શિકાર બને છે. આ આંકડો માત્ર આઘાતજનક નથી પરંતુ તે દેશની નૈતિકતા અને મહિલા સુરક્ષાના દાવાઓ પર એક મોટો પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન લગાવે છે. આદિવાસી મહિલાઓ અને નિર્દોષ બાળકો પણ સતત વધતી જતી જાતીય હિંસાનો સામનો કરી રહ્યા છે, જે બાબતે સરકારે તાત્કાલિક અને કડક ધ્યાન આપવાની અનિવાર્યતા છે.
NCRBના ચોંકાવનારા આંકડા
વાસનિકે નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો (NCRB) ના સત્તાવાર ડેટાને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે દલિતો અને આદિવાસીઓ વિરુદ્ધ જાતિ-આધારિત હિંસામાં છેલ્લા પાંચ વર્ષોમાં અત્યંત ચિંતાજનક ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. 2023 સુધીની ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ, દલિતો વિરુદ્ધના ગુનાઓમાં આશ્ચર્યજનક રીતે વધારો થયો છે. વર્ષ 2019માં દલિતો વિરુદ્ધ નોંધાયેલા 45,935 કેસની સંખ્યા વધીને 2023માં 57,789 સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે આખા ભારતમાં દરરોજ સરેરાશ 158 જાતિ-આધારિત ગુનાઓ આચરવામાં આવે છે, જે સામાજિક સમરસતા માટે મોટો ખતરો છે. તેવી જ રીતે આદિવાસી સમુદાય સામેના ગુનાઓમાં પણ તોતિંગ વધારો નોંધાયો છે.
આ પણ વાંચો: ચોકલેટની લાલચ આપી 5 વર્ષની દલિત બાળકીની રેપ બાદ હત્યા
2019માં આદિવાસીઓ વિરુદ્ધ 8257 કેસ હતા જે 2023માં વધીને 12960 થઈ ગયા છે. એટલે કે, સરેરાશ દરરોજ 36 આદિવાસી વ્યક્તિઓ વિરુદ્ધ વિવિધ ગુનાઓની રિપોર્ટિંગ થાય છે. વાસનિકે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ આંકડા માત્ર કાગળ પરની સંખ્યા નથી, પરંતુ જીવંત માનવ અધિકારોનું ગંભીર ઉલ્લંઘન છે જે દેશના પછાત વર્ગોમાં ભયનું વાતાવરણ પેદા કરી રહ્યું છે.
પોલીસ તપાસમાં ગંભીર ખામીઓ, ન્યાય મળતો નથી
સંસદમાં આંકડા રજૂ કરતા મુકુલ વાસનિકે માત્ર ગુનાઓ વધવા પર જ નહીં, પણ તે પછીની તપાસ અને ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં રહેલી ગંભીર ખામીઓ પર પણ આકરા પ્રહાર કર્યા હતા. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે પોલીસ તપાસમાં ઘણીવાર ભારે વિલંબ થાય છે અથવા તો સ્થાનિક સ્તરે રહેલા સામાજિક દબાણને કારણે તપાસ અધૂરી છોડી દેવામાં આવે છે. આ તપાસમાં રહેલી છટકબારીઓને કારણે ગુનેગારોને કાયદાની પકડમાંથી છૂટવાનો સરળ માર્ગ મળી જાય છે. વર્તમાનમાં અદાલતોમાં ગંભીર અત્યાચારના 90 ટકાથી વધુ કેસો હજી પણ લંબિત અવસ્થામાં છે, જેનો અર્થ છે કે પીડિતો અને તેમના પરિવારો વર્ષો સુધી ન્યાય મેળવવા માટે ભટકે છે. વિલંબિત ન્યાય એ ન્યાયના ઇનકાર સમાન છે અને આ પરિસ્થિતિ ગુનેગારોના મનમાં કાયદાનો ડર ઘટાડે છે અને તેમને વધુ હિંસક બનવા પ્રોત્સાહન આપે છે.
આ પણ વાંચો: ઉનાકાંડના ચૂકાદાને સરકાર ઉપલી કોર્ટમાં પડકારે, નહીંતર અમે પડકારીશું’
એસસી-એસટીના કેસોમાં દોષી સાબિત થવાનો દર ખૂબ જ નીચો
ન્યાયિક પ્રક્રિયાની નિષ્ફળતા અને તેની નબળાઈઓ સમજાવતા વાસનિકે જણાવ્યું કે દેશમાં દલિતો-આદિવાસીઓના કેસોમાં દોષી સાબિત થવાનો એટલે કે કોન્વિક્શન રેટ અત્યંત કંગાળ છે. પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, દલિતોના કેસોમાં આ દર માત્ર 31.9 ટકા અને આદિવાસીઓના કેસોમાં 24.06 ટકા જ જોવા મળે છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે મોટાભાગના કેસોમાં ગુનેગારોને કોઈ જ સજા મળતી નથી અને તેઓ ખુલ્લેઆમ ફરે છે. આ સિવાય, આશ્ચર્યજનક રીતે 60 ટકાથી વધુ કેસોમાં આરોપીઓ પુરાવાના અભાવે નિર્દોષ છૂટી જાય છે, જે સમગ્ર ન્યાય પ્રણાલીમાં પીડિતોના વિશ્વાસને નબળો પાડે છે.
આવી બિનઅસરકારક કાર્યપ્રણાલીને કારણે ગરીબ અને હાંસિયામાં રહેલા લોકો કાયદાનો આશરો લેતા અને ફરિયાદ નોંધાવતા ડરે છે. મુકુલ વાસનિકે કેન્દ્ર સરકારને અંતમાં અપીલ કરી હતી કે આ ગંભીર મામલે યુદ્ધના ધોરણે પગલાં લેવામાં આવે અને ખાસ કરીને મહિલાઓ તથા બાળકોની સુરક્ષા માટે એક મજબૂત અને ઝડપી ન્યાયિક માળખું તૈયાર કરવામાં આવે જેથી આ અત્યાચારોના યુગનો અંત લાવી શકાય.
આ પણ વાંચો: પાટણમાં દારૂબંધીની પોલ ખૂલી, લોકોએ દારૂ શોધી પોલીસ સ્ટેશનમાં ઢોળ્યો!
