Tribal News: મણિપુરમાં જાતીય હિંસા દરમિયાન સામૂહિક બળાત્કારનો ભોગ બનેલી એક આદિવાસી યુવતી ન્યાય મળશે તેવી આશામાં જિંદગીનો જંગ હારી ગઈ. 20 વર્ષીય યુવતીનું 10 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ ગુવાહાટીની એક હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન મૃત્યુ થયું હતું. આદિવાસી કુકી-ઝો સમાજની આ મહિલા મે 2023 માં બનેલી ઘટના સમયે માત્ર 18 વર્ષની હતી. તે સમયે ભાજપ સત્તામાં હતી અને એન. બિરેન સિંહ મુખ્યમંત્રી હતા. મણિપુરમાં મેઈતેઈ અને કુકી-ઝો સમાજ વચ્ચે લાંબા સમયથી સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે.
આ ઘટના 15 મે, 2023 ના રોજ બની હતી, જ્યારે યુવતીનું ઇમ્ફાલના ન્યૂ ચેકોન વિસ્તારમાં એક એટીએમમાંથી અપહરણ કરવામાં આવ્યું હતું. જાતીય હિંસા વચ્ચે તેને સશસ્ત્ર જૂથને સોંપવામાં આવી હતી. એવો આરોપ છે કે ઇમ્ફાલ સ્થિત એક સંગઠનના સશસ્ત્ર લોકો તેણીને એક ટેકરી પર લઈ ગયા હતા, જ્યાં ત્રણ પુરુષોએ તેના પર સામૂહિક બળાત્કાર કર્યો હતો. ત્યારબાદ તેણીને ગટરમાં ફેંકી દેવામાં આવી હતી. એક ઓટોરિક્ષા ચાલકે તેણીને બચાવીને સારવાર માટે લઈ ગયો.
આ પણ વાંચો: પાલિકા-પંચાયત ચૂંટણીઓમાં વિલંબ લોકતંત્ર માટે ઘાતક છે
પીડિતાએ જુલાઈ 2023 માં કાંગપોકપી પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી, જેના આધારે 21 જુલાઈ, 2023 ના રોજ ઇમ્ફાલ પૂર્વના પોરોમપટ પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR નોંધવામાં આવી હતી. જોકે, અઢી વર્ષથી વધુ સમય વીતી ગયો હોવા છતાં, તપાસમાં કોઈ પ્રગતિ થઈ નથી. કોઈ પણ આરોપીની ઓળખ થઈ નથી, અને કોઈની ધરપકડ કરવામાં આવી નથી.
પીડિતાને ગંભીર શારીરિક ઈજાઓ અને માનસિક આઘાત લાગ્યો હતો. તેણીને કાંગપોકપી, કોહિમા (નાગાલેન્ડ) અને ગુવાહાટી (આસામ) ની વિવિધ હોસ્પિટલોમાં સારવાર મળી હતી, પરંતુ ગર્ભાશય સંબંધિત જટિલતાઓ અને સતત આઘાતને કારણે તે ક્યારેય સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ થઈ શકી નહીં. પરિવારના સભ્યોના જણાવ્યા મુજબ હુમલાએ તેના જીવન પર ઊંડી અસર કરી હતી, તેને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, અનિદ્રા અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ હતી.
કુકી-ઝો સંગઠનોએ યુવતીના મોતને તેમના સમાજ સામેના અત્યાચારનું પ્રતીક ગણાવ્યું છે. ઈન્ડિજિનસ ટ્રાઈબલ લીડર્સ ફોરમ (ITLF) એ તેને “શરમજનક” ઘટના ગણાવી છે. આદિવાસી એકતા સમિતિએ કેન્દ્ર સરકાર પાસે ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવાની માંગ કરી હતી અને કહ્યું હતું કે ગુનેગારોને સજા કરવાથી વડા પ્રધાનના “બેટી બચાવો” અભિયાનની ભાવના મજબૂત થશે. સંગઠનોએ શનિવારે મીણબત્તી પ્રગટાવીને સરઘસ પણ કાઢ્યું હતું.
આ પણ વાંચો: ચેપી લોહી ચઢાવતા 5 આદિવાસી બાળકો HIV પોઝિટિવ બની ગયા
આ ઘટના મે 2023 થી મણિપુરમાં ચાલી રહેલી જાતીય હિંસા દરમિયાન મહિલાઓ સામે થતી ભયાનક હિંસાના અનેક ઉદાહરણોમાંની એક છે, જ્યાં મોબ લિંચિંગ અને જાતીય હિંસાના અસંખ્ય અહેવાલો સામે આવ્યા છે. પીડિતાના મૃત્યુએ ફરી એકવાર ન્યાય વ્યવસ્થા પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે, કારણ કે આટલા લાંબા સમય પછી પણ આ કેસમાં કોઈ ધરપકડ કરવામાં આવી નથી. પરિવાર અને સમાજ હજુ પણ ન્યાયની આશા રાખી રહ્યો છે, પરંતુ યુવતીનું મૃત્યુ તેમના સંઘર્ષનો દુ:ખદ અંત દર્શાવે છે.
મેઇતેઇ અને કુકી ઝો વચ્ચે સંઘર્ષ કેમ
મણિપુરમાં જાતીય હિંસા મે 2023 થી ચાલી રહી છે, મુખ્યત્વે ઇમ્ફાલ ખીણમાં બહુમતી મેઇતેઇ સમાજ અને પર્વતીય વિસ્તારોમાં કુકી-ઝો આદિવાસી સમાજ વચ્ચે ઘર્ષણ છે. તેની શરૂઆત મેઇતેઈ સમાજની અનુસૂચિત જનજાતિના દરજ્જાની માંગણીથી થઈ હતી, જેનો કુકી-જો સમુદાયે વિરોધ કર્યો હતો. કારણ કે તે તેમની જમીન અને અનામત અધિકારોને અસર કરી શકે છે. હિંસામાં અત્યાર સુધીમાં 260 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે અને 60,000 થી વધુ લોકો વિસ્થાપિત થયા છે.
હજારો ઘરો, ચર્ચો અને મંદિરો સળગાવી દેવામાં આવ્યા છે, મહિલાઓ સામે જાતીય હિંસાના અસંખ્ય બનાવો નોંધાયા છે, અને બંને સમાજો વચ્ચે ઊંડો તફાવત સર્જાયો છે. રાજ્યમાં ઇન્ટરનેટ બંધ, કર્ફ્યુ અને ભારે સુરક્ષા દળો તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ વ્યાપક હિંસામાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં, ઘટનાઓ ચાલુ છે.
ફેબ્રુઆરી 2025 માં મુખ્યમંત્રી એન. બિરેન સિંહના રાજીનામા પછી કેન્દ્ર સરકારે રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાદ્યું, રાજ્ય વહીવટ સીધો કેન્દ્ર સરકાર હેઠળ મૂક્યો છે. કુકી-જો સંગઠનો એક અલગ વહીવટ (કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશની જેમ) ની માંગને વધુ તીવ્ર બનાવી રહ્યા છે, જ્યારે મેઇતેઈ પક્ષ સંયુક્ત મણિપુર ઇચ્છે છે. ગેંગ રેપ પીડિતાના મૃત્યુ જેવી ઘટનાઓએ ન્યાયના અભાવ અંગે પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે, અને શાંતિ મંત્રણા છતાં ભારે અવિશ્વાસની સ્થિતિ છે.
આ પણ વાંચો: દલિત યુવકને ગુંડાઓએ 36 સેકન્ડમાં 10 થપ્પડ, 15 જોડાં ફટકાર્યા
