દલિત મહિલા રસોઈયા બનતા ગામલોકોએ આંગણવાડીને તાળું મારી દીધું

કથિત વિશ્વગુરૂ આપણા ભારતમાં જાતિવાદ દરરોજ નવા નવા માઈલસ્ટોન સ્થાપિત કરી રહ્યો છે. કાયદાકીય રીતે જે ખતમ થઈ ગઈ છે તે આભડછેટ હજુ પણ વાસ્તવિક જીવનમાં ભયાનક રીતે અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તેનું તાજું ઉદાહરણ આ રહ્યું.

ઓડિશાના બલાંગીર જિલ્લાના મુરીબહાલ તાલુકા હેઠળ આવતા ઘુસુરામુંડા ગામના આંગણવાડી કેન્દ્રમાં એક દલિત મહિલાની રસોઈયા તરીકે નિમણૂક થતાં સ્થાનિક ગ્રામજનોએ ભારે હોબાળો મચાવ્યો છે. “અમારા બાળકો દલિત મહિલાના હાથનું ભોજન નહીં જમે” તેમ કહીને ગ્રામજનોએ છેલ્લા ચાર દિવસથી આંગણવાડી કેન્દ્ર પર તાળું મારી દીધું છે, જેના કારણે કેન્દ્રની તમામ કામગીરી અને શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ સંપૂર્ણપણે ઠપ થઈ ગઈ છે.

વિવાદની વિગત અને ગ્રામજનોનો વિરોધ

મળતી માહિતી અનુસાર, ઘુસુરામુંડા આંગણવાડી કેન્દ્રમાં તાજેતરમાં જ પુન્યા હરિપાલ નામની દલિત મહિલાની નવા રસોઈયા તરીકે સત્તાવાર નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. આ નિમણૂક બાદ સ્થાનિક લોકોએ જ્ઞાતિવાદના આધારે આ નિર્ણયનો સખત વિરોધ શરૂ કર્યો હતો. ગ્રામજનોએ દલિત મહિલાના હાથે બનેલું મધ્યાહન ભોજન પોતાના બાળકોને ખવડાવવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો હતો અને વિરોધ પ્રદર્શનના ભાગરૂપે આંગણવાડીના મુખ્ય દરવાજા પર તાળું લગાવી દીધું હતું. આ ઘટનાને કારણે સ્થાનિક સ્તરે સામાજિક તણાવ વ્યાપી ગયો છે.

આ પણ વાંચો: દલિત એક્ટિવિસ્ટ રાકેશ મહેરિયાને તડીપારની નોટિસ, દલિતોમાં ભારે રોષ

ભોગ બનનાર રસોઈયા પુન્યા હરિપાલે આ અંગે મીડિયા સમક્ષ જણાવ્યું હતું કે, “મારી નિમણૂક 15 દિવસ પહેલાં કરવામાં આવી હતી. પરંતુ હું દલિત જ્ઞાતિની હોવાના કારણે ગ્રામજનો વિરોધ કરી રહ્યા છે અને પોતાના બાળકોને આંગણવાડી કેન્દ્રમાં મોકલવાનું બંધ કરી દીધું છે. વહીવટી અધિકારીઓએ આવીને ગ્રામજનો સાથે લાંબી ચર્ચા કરી હોવા છતાં અત્યાર સુધી કોઈ સકારાત્મક પરિણામ આવ્યું નથી અને મારો સામાજિક બહિષ્કાર જેવી સ્થિતિ ઊભી કરાઈ છે.”

તંત્રની સમજાવટ નિષ્ફળ, મડાગાંઠ યથાવત

આંગણવાડીને તાળું મારવાની અને જાતિગત ભેદભાવની ઘટનાની જાણ થતાં જ વહીવટી તંત્ર અને પોલીસ કાફલો એક્શનમાં આવ્યો હતો. ચાઇલ્ડ ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ ઓફિસર (CDPO) પૂર્ણિમા બૈથારૂ, મુરીબહાલના તહેસીલદાર જગદીશ કરતામી અને આઈઆઈસી (IIC) બુલુ મુંડા સહિતના ઉચ્ચ અધિકારીઓ તાત્કાલિક ગામમાં દોડી ગયા હતા. પ્રશાસન અને પોલીસ દ્વારા ગ્રામજનો સાથે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે કૂટનીતિક અને કાનૂની સ્તરે અનેક તબક્કાની બેઠકો યોજવામાં આવી હતી.

આ પણ વાંચો: રૂ.26 લાખ કરોડની લોન માફી માં એક પણ દલિત-OBC કેમ નથી?

અધિકારીઓએ ગ્રામીણોને કડક શબ્દોમાં સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો કે ભારતીય બંધારણ અને કાયદા અનુસાર કોઈપણ વ્યક્તિનો જાતિના આધારે વિરોધ કરવો કે સામાજિક બહિષ્કાર કરવો એ બિનજામીનપાત્ર અને ગંભીર ગુનો છે. તંત્રની આ તમામ સમજાવટ, કાનૂની ચેતવણીઓ અને વારંવારની માન-મનોવ્વલ છતાં ગ્રામજનો પોતાની રૂઢિચુસ્ત જિદ પર અડગ રહ્યા હતા. ગ્રામજનોએ દલિત રસોઈયાને હટાવવાની માંગણી ચાલુ રાખી છે.

વર્તમાન સ્થિતિ શું છે

સરકારી તંત્રની મધ્યસ્થતા છતાં આ ગંભીર સામાજિક મુદ્દાનો હજુ સુધી કોઈ ઉકેલ લાવી શકાયો નથી. આંગણવાડી કેન્દ્ર ચોથા દિવસે પણ બંધ હાલતમાં છે, જેના કારણે ગરીબ બાળકો મધ્યાહન ભોજન અને પાયાના શિક્ષણથી વંચિત રહ્યા છે. આ ઘટનાએ ઓડિશાના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આજે પણ પ્રવર્તતા જાતિગત ભેદભાવ અને અસ્પૃશ્યતાના દૂષણને ફરી એકવાર સપાટી પર લાવી દીધું છે. હાલમાં આ વિસ્તારમાં તણાવપૂર્ણ શાંતિ છે અને પોલીસ તંત્ર દ્વારા પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.

આ પણ વાંચો: મોબાઈલ ચોરીની શંકામાં બે દલિત યુવકોને નગ્ન કરી ફેરવાયા!