બિહારના નાલંદા જિલ્લામાંથી સરકારી શાળાઓમાં પીરસાતા મિડ-ડે મીલ (MDM) ની ઘોર બેદરકારી અને આરોગ્ય તંત્રની લાપરવાઈને ઉજાગર કરતી એક ચિંતાજનક ઘટના સામે આવી છે. નૂરસરાય પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તાર હેઠળ આવેલી મધ્ય વિદ્યાલય પરાસીમાં મંગળવારે મિડ-ડે મીલનું ભોજન આરોગ્યા બાદ 24 થી પણ વધુ વિદ્યાર્થીઓની તબિયત અચાનક બગડી ગઈ હતી.
બાળકોને ઉલટી, ઉબકા અને ચક્કર આવવાની ફરિયાદો ઊભી થતાં જ શાળામાં ભારે અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. તપાસમાં બહાર આવ્યું કે, રસોઈયાએ રસોડામાં ભૂલથી મીઠાને બદલે કપડાં ધોવાનો પાવડર (સર્ફ) ભોજનમાં ભેળવી દીધો હતો. આ ઘટનાએ બાળકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે થતાં ચેડાં અને આરોગ્ય સેવાઓની પોલ ખોલી નાખી છે.
રસોડામાં એક જ જગ્યાએ રખાયા હતા મીઠું અને સર્ફ
બનાવની વિગતો અનુસાર, મધ્ય વિદ્યાલય પરાસીમાં મિડ-ડે મીલનું ભોજન એક સ્થાનિક NGO દ્વારા સપ્લાય કરવામાં આવે છે. મંગળવારે નક્કી કરેલા મેનૂ મુજબ બાળકોને સોયાબીન અને ભાત પીરસવામાં આવ્યા હતા. પહેલી હરોળના બાળકોએ ભોજન કરી લીધા બાદ બીજી હરોળમાં બેઠેલા બાળકો જ્યારે જમી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમણે ભોજનમાં મીઠું ઓછું હોવાની ફરિયાદ કરી હતી.
આ પણ વાંચો: મહેસાણામાં દલિતોના શબ સ્મશાન પહોંચે તે ‘જાતિવાદીઓ’ને મંજૂર નથી!
શાળાના રસોડામાં મીઠું અને કપડાં ધોવાનો સર્ફ પાવડર બંનેના ડબ્બા એક જ જગ્યાએ પાસપાસે રાખવામાં આવ્યા હતા. બાળકોની ફરિયાદ બાદ રસોઈયાએ ઉતાવળ અને ગંભીર બેદરકારી દાખવીને મીઠાના ડબ્બાને બદલે સર્ફનો ડબ્બો ઉપાડી લીધો હતો અને પીરસેલા ભોજનમાં સર્ફ ભેળવી દીધો હતો. આ ઝેરી સમાન ભોજન પેટમાં જતાં જ માસુમ બાળકોને ઉલટીઓ થવા લાગી હતી અને ચક્કર આવવા લાગ્યા હતા. શાળા કક્ષાએ પ્રાથમિક સારવારનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કર્યા બાદ સ્થિતિ વધુ વણસતાં બાળકોને બિહારશરીફ સદર હોસ્પિટલ ખાતે ખસેડવાની ફરજ પડી હતી.
એમ્બ્યુલન્સ ન મળી: ટાટા, ટેમ્પો અને ટચૂકડા વાહનોમાં હોસ્પિટલ પહોંચાડાયા
આ સમગ્ર ઘટનામાં આરોગ્ય વિભાગની ઈમરજન્સી સેવાઓ સામે પણ ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. શાળામાં 24 થી વધુ બાળકો વિષક્ત ભોજનના કારણે બીમાર પડ્યા હોવાની સ્પષ્ટ માહિતી સિવિલ સર્જન અને હોસ્પિટલ પ્રશાસનને આપી દેવામાં આવી હોવા છતાં, નૂરસરાય હોસ્પિટલ કે આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા શાળાએ કોઈ જ એમ્બ્યુલન્સ કે મેડિકલ ટીમ મોકલવામાં આવી નહોતી.
આ પણ વાંચો: સિદ્ધિવિનાયકમાં દર વર્ષે 18 કરોડની ચોરી થાય છેઃ રાજ ઠાકરે
આપત્તિના સમયે સરકારી તંત્ર નિષ્ક્રિય રહેતાં વાલીઓએ પોતાના બીમાર બાળકોને ટાટા, ટેમ્પો, ઓટો રિક્ષા અને દ્વિચક્રી વાહનોમાં બેસાડીને સદર હોસ્પિટલ પહોંચાડવાની નોબત આવી હતી. વાલીઓએ ભારે આક્રોશ સાથે જણાવ્યું હતું કે જો સમયસર એમ્બ્યુલન્સ અને મેડિકલ ટુકડી શાળાએ પહોંચી ગઈ હોત તો માસુમ બાળકોને તુરંત જ સ્થળ પર જ પ્રાથમિક સારવાર મળી શકી હોત.
હોસ્પિટલમાં એક બેડ પર 3 દર્દીઓ: વાલીઓનો ભારે હંગામો
બાળકોને હોસ્પિટલ લાવવામાં આવ્યા બાદ પણ તંત્રની બેદરકારી ચાલુ રહી હતી. ઘટનાની જાણ થતાં જ મોટી સંખ્યામાં ચિંતિત વાલીઓ સદર હોસ્પિટલ દોડી આવ્યા હતા. હોસ્પિટલના વોર્ડમાં પૂરતી વ્યવસ્થા ન હોવાના કારણે એક-એક બેડ પર 2 થી 3 બાળકીઓને સુવડાવીને સારવાર આપવામાં આવી રહી હતી.
આ પણ વાંચો: દલિત ગર્ભવતી યુવતીનો આંબાના બગીચામાંથી મૃતદેહ મળ્યો
આ દ્રશ્યો જોઈને વાલીઓનો ગુસ્સો ફાટી નીકળ્યો હતો અને તેમણે હોસ્પિટલ પરિસરમાં ભારે હંગામો મચાવ્યો હતો. વાલીઓએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે બાળકોની સંખ્યા વધુ હોવા છતાં હોસ્પિટલમાં પૂરતા બેડ કે ઓક્સિજન/સારવાર સુવિધાઓની ગોઠવણ કરવામાં આવી નહોતી. હંગામાની જાણ થતાં જ સિવિલ સર્જન ડૉ. જયપ્રકાશ સિંહ સદર હોસ્પિટલ પહોંચ્યા હતા અને તમામ બાળકોને શ્રેષ્ઠ સારવાર આપવાની અને વ્યક્તિગત દેખરેખ રાખવાની ખાતરી આપી હતી, ત્યારબાદ વાલીઓ શાંત પડ્યા હતા.
તમામ બાળકો ખતરાની બહાર, પણ તંત્ર સામે સવાલો કાયમ
સિવિલ સર્જન ડૉ. જયપ્રકાશ સિંહે બાળકોની મુલાકાત લીધા બાદ મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે હાલ તમામ બાળકોની સ્થિતિ સુધારા પર છે અને તેઓ ખતરાની બહાર છે. જોકે, આ ઘટનાએ શાળા પ્રશાસન, ભોજન સપ્લાય કરતા NGO અને સરકારી એમ્બ્યુલન્સ સેવાઓની ગંભીર ગુનાહિત બેદરકારી છતી કરી દીધી છે. બાળકોના જીવ સાથે ચેડાં કરનાર રસોઈયા અને જવાબદાર સંસ્થાઓ સામે આકરા પગલાં લેવામાં આવે તેવી સ્થાનિકો માંગ કરી રહ્યા છે.
આ પણ વાંચો: દલિત વિદ્યાર્થીઓને ભણાવવાને બદલે શિક્ષક લાકડા વીણવા મોકલે છે
મધ્યાહન ભોજનમાં માટે કામ કરતા સંચાલકો સામે શુ કાર્યવાહી કરી તેના સમાચાર જાણવાની જિજ્ઞાસા છે અને પુરવઠા વિભાગ દ્વારા આ વસ્તુઓને સ્ટોર કરવા માટે શાળામા શુ સુવિધા ઉપલબ્ધ છે તે પણ સમાચાર જાણવાની જિજ્ઞાસા છે.