Ahmedabad Plane Crash: 12 જૂન, 2025 ના રોજ ગુજરાતના અમદાવાદ એરપોર્ટ પર એર ઇન્ડિયાનું બોઇંગ 787-8 ડ્રીમલાઇનર(Boeing 787 Dreamliner) વિમાન ક્રેશ થયું હતું. પાઇલટ અને ક્રૂ સભ્યો સહિત તમામ 240 મુસાફરોના મૃત્યુની આશંકા છે. આ અકસ્માતે બોઇંગ 787 ડ્રીમલાઇનર વિમાનોની સલામતી અંગે પહેલાથી જ અસ્તિત્વમાં રહેલી ચિંતાઓને વધુ ઘેરી બનાવી છે.
તાજેતરના વર્ષોમાં બોઇંગ 787 ડ્રીમલાઇનર(Boeing 787 Dreamliner)ની સલામતી અંગે ઘણી વખત પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. એપ્રિલ 2024 માં, બોઇંગના એન્જિનિયર સેમ સાલેહપુરે ખુલાસો કર્યો હતો કે 787 ના ફ્યુઝલેજને જોડવાની પ્રક્રિયામાં ખામીઓ છે, જેના કારણે વિમાનનું માળખું અકાળે નબળું પડી શકે છે. સાલેહપુરે દાવો કર્યો હતો કે ઉત્પાદનમાં “શોર્ટકટ” અપનાવવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે વિમાનના સાંધા પર વધારાનું દબાણ પડે છે અને થોડા સમય બાદ “મોટી કટોકટી” સર્જાઈ શકે છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે બોઇંગે તેમની ચિંતાઓને અવગણી હતી અને તેમને 787 પ્રોજેક્ટમાંથી 777 પ્રોજેક્ટમાં ખસેડ્યા હતા.
બોઈંગના એન્જિનિયરના દાવાઓ પર યોગ્ય તપાસ ન થઈ?
ત્યારબાદ, યુએસ ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (FAA) એ સાલેહપુરના દાવાઓની તપાસ શરૂ કરી. મે 2024 માં FAA એ શોધી કાઢ્યું કે બોઇંગના સાઉથ કેરોલિના પ્લાન્ટના કામદારોએ વિંગ-ટુ-ફ્યુઝલેજ સાંધાઓનું નિરીક્ષણ છોડી દીધું હતું અને રેકોર્ડમાં તેને પૂર્ણ થયેલ તરીકે દર્શાવ્યું હતું. બોઇંગે પણ આ “ગેરવર્તણૂક” સ્વીકારી હતી, પરંતુ દાવો કર્યો હતો કે તેનાથી ફ્લાઇટની તાત્કાલિક ઉડાનની સલામતી માટે ખતરો નથી. FAA એ બોઇંગને બાકીના તમામ 787 વિમાનોનું ફરીથી નિરીક્ષણ કરવા અને પહેલાથી જ સેવામાં રહેલા વિમાનો માટે એક એક્શન પ્લાન તૈયાર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
આ પણ વાંચોઃ નિવૃત્ત જજે પોતાની જ સગીર દીકરી પર બળાત્કાર ગુજાર્યો?
ટાટા ગ્રુપે એર ઈન્ડિયા હસ્તગત કર્યું પછી શું થયું?
ટાટાએ 27 જાન્યુઆરી 2022 ના રોજ એર ઇન્ડિયાને હસ્તગત કરી. તે પછી સતત સમસ્યાઓ સામે આવી રહી છે. એર ઇન્ડિયાના કાફલામાં ઘણા વિમાનો જૂના છે, જેમાં તકનીકી ખામીઓ છે અને વારંવાર જાળવણીની જરૂર પડે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે એર ઇન્ડિયાના વિમાનનું નવીનીકરણ ન થવાને કારણે, ટેકનિકલ સમસ્યાઓ ચાલુ રહે છે. ટેકનિકલ ખામીઓને કારણે ફ્લાઇટમાં વિલંબ અને રદ થવાની ઘટનાઓમાં વધારો થયો છે. વિસ્તારા અને એર ઇન્ડિયાના વિમાનોના એકીકરણમાં સમસ્યાઓને કારણે ઘણી વખત મુસાફરોને માંગ મુજબની સુવિધાઓ મળતી નથી. બોઇંગ 777 જેવા જૂના વિમાનોને દૂર કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે, કારણ કે તે વૈશ્વિક ધોરણોને અનુસાર નથી અને વધુ ટેકનિકલ સમસ્યાઓ ધરાવે છે.
Boeing 787 ડ્રીમલાઈનરનો વિવાદિત ઈતિહાસ
બોઇંગ 787 ડ્રીમલાઇનરનો ઇતિહાસ વિવાદોથી ભરેલો રહ્યો છે. 2013 માં ઘણા દેશોએ બેટરીની સમસ્યા, ઇંધણ લિકેજ અને બ્રેક સંબંધિત ટેકનિકલ ખામીઓને કારણે આ વિમાનને અસ્થાયી રૂપે ગ્રાઉન્ડ કર્યું હતું. 2021 માં, FAA એ ઉત્પાદનમાં ખામીઓને કારણે 787ની ડિલિવરી 2022 સુધી અટકાવી દીધી હતી. તાજેતરમાં, માર્ચ 2024 માં LATAM એરલાઇન્સના એક બોઈંગ 787 માં એક અકસ્માત થયો હતો, જેમાં 50 થી વધુ મુસાફરો ઘાયલ થયા હતા, જેના કારણે FAA એ પાઇલટ સીટોનું નિરીક્ષણ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.
આ પણ વાંચોઃ સરપંચની ચૂંટણી હારી જતા મુખીએ દલિતવાસ પર હુમલો કર્યો
અન્ય બોઈંગ વિમાનોની સલામતી પણ વિવાદાસ્પદ
અન્ય બોઇંગ વિમાનો પણ સલામતી વિવાદોમાં ફસાયેલા છે. ૨૦૧૮માં લૉયન એર ફ્લાઇટ ૬૧૦ અને ૨૦૧૯માં ઇથોપિયન એરલાઇન્સ ફ્લાઇટ ૩૦૨ ક્રેશ થયા બાદથી બોઇંગની ઉત્પાદન પ્રક્રિયાઓ તપાસ હેઠળ છે, જેમાં કુલ ૩૪૬ લોકો માર્યા ગયા હતા.
માર્ચ ૨૦૨૪માં, ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સે રિપોર્ટ આપ્યો હતો કે બોઇંગ લગભગ ત્રણ ડઝન ઓડિટમાં નિષ્ફળ ગયું હતું. વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના રિપોર્ટ મુજબ યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ જસ્ટિસે તે જ મહિને કંપની સામે ફોજદારી તપાસ શરૂ કરી હતી. દરમિયાન, બોઇંગે પોતે એ જાણકારી આપી હતી કે અમુક 787 ડ્રીમલાઇનર વિમાનોની પાંખો અને મુખ્ય માળખાના જોડાણ ભાગોમાં ઇલેક્ટ્રિકલ સલામતીની તપાસ પૂર્ણ કરવામાં ન આવી હોઈ શકે. આ ચેતવણી કંપની દ્વારા “સ્વૈચ્છિક રીતે” આપવામાં આવી હતી, પરંતુ તેણે વિમાનની સલામતી અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.
આ પણ વાંચોઃ બ્રાહ્મણ દુકાનદારે 5 દલિત બાળકોને નગ્ન કરી ગામમાં ફેરવ્યા?
બોઇંગ વિમાનોની સલામતીનું ઓડિટ ક્યારે?
જાન્યુઆરી ૨૦૨૪માં ટેકઓફ પછી તરત જ બોઇંગ 737 વિમાનનો ઇમરજન્સી દરવાજો ઉડી ગયો ત્યારે બોઇંગ અંગે ચિંતાઓ વધુ વધી ગઈ હતી. આ ઘટના પછી, ઘણા વિમાનોને ગ્રાઉન્ડેડ કરવામાં આવ્યા હતા અને ઉત્પાદનનું કડક નિરીક્ષણ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
અમદાવાદ અકસ્માત 787 ડ્રીમલાઇનરનો આ અકસ્માત ઘણો મોટો છે. ભારતમાં ATC અને DGC પોતાની રીતે તેની તપાસ કરશે, પરંતુ સમય આવી ગયો છે કે આખી દુનિયામાં જ્યાં પણ 787 ડ્રીમલાઇનરનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે ત્યાં તેનું સેફ્ટી ઓડિટ ફરીથી કરાવવામાં આવે.
આ પણ વાંચોઃ RSS-BJP સાથે જોડાયેલા દુકાનદારે દલિત યુવકની ગોળી મારી હત્યા કરી
