Dalit News: જાતિવાદી તત્વો કહે છે કે, સરકારી શાળાઓ, યુનિવર્સિટીઓમાં હવે દલિત વિદ્યાર્થીઓ સાથે કોઈ ભેદભાવ થતો નથી, તેથી યુજીસીના નવા નિયમો લાગુ કરવા જોઈએ નહીં. કેમ કે તેનાથી તેનો દુરુપયોગ થવાની શક્યતા વધી જાય છે. જો કે, જાતિવાદી આ તત્વોના જુઠ્ઠાણાંની પોલ ખોલી નાખતી એક ઘટના યુપીના અલીગઢમાંથી સામે આવી છે.
અહીં શાળાના સ્ટાફ દ્વારા એક દલિત વિદ્યાર્થિનીને તેની જ્ઞાતિના આધારે નિશાન બનાવીને અભ્યાસના બદલે સફાઈ કામ કરવા માટે મજબૂર કરવામાં આવી હોવાના આક્ષેપો થયા છે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા અહેવાલો અને સ્થાનિક સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઘટના બાદ વિસ્તારમાં ભારે તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે અને સામાજિક સંગઠનોએ ન્યાયની માંગ કરી છે.
મામલો શું હતો?
પ્રાપ્ત વિગતો મુજબ, પીડિત વિદ્યાર્થિની જ્યારે શાળાએ પહોંચી ત્યારે તેને વર્ગખંડમાં બેસવાને બદલે શાળાના શૌચાલયની સફાઈ કરવા માટેનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. વિદ્યાર્થિનીના જણાવ્યા મુજબ, શિક્ષકે તેને કહ્યું હતું કે, ‘તું ચમાર છે અને તમે ટોઈલેટમાં પાણી ભરવા અને સફાઈ કરવાને જ લાયક છો’ આ પ્રકારના જાતિસૂચક અને અપમાનજનક શબ્દોનો પ્રયોગ સીધો અનુસૂચિત જાતિ અને જનજાતિ અત્યાચાર નિવારણ અધિનિયમ (Atrocities Act) હેઠળ ગુનો બને છે. જ્યારે બાળકીએ આ કામ કરવાની મનાઈ કરી ત્યારે તેને માર મારવામાં આવ્યો હોવાનું સામે આવ્યું છે.
આ પણ વાંચો: ગુજરાતમાં SC-ST પર અત્યાચાર વધ્યા: 5 વર્ષમાં 19,000 ફરિયાદો
શાળાઓમાં જ બંધારણીય જોગવાઈઓનો ખૂલ્લેઆમ ભંગ
ભારતનું બંધારણ દરેક નાગરિકને સમાનતાનો અધિકાર આપે છે. ખાસ કરીને શિક્ષણના અધિકાર (RTE) હેઠળ કોઈપણ બાળક સાથે તેની જ્ઞાતિ, ધર્મ કે લિંગના આધારે ભેદભાવ કરી શકાતો નથી. અસ્પૃશ્યતા નિવારણ માટે કલમ 17 હેઠળ કડક જોગવાઈઓ હોવા છતાં, સરકારી સ્તરે ચાલતી શાળાઓમાં જ જ્યારે આવા બનાવો બને છે, ત્યારે તે વ્યવસ્થા સામે મોટો પ્રશ્નચિહ્ન ઉભો કરે છે. આ કેસમાં પીડિતાની ગરિમાને ઠેસ પહોંચાડવામાં આવી છે, જે વ્યક્તિના મૂળભૂત અધિકારોનું હનન છે.
ડૉ. લક્ષ્મણ યાદવે વીડિયો શેર કર્યો
આ ઘટનાનો વીડિયો વાયરલ થયા બાદ ડૉ. લક્ષ્મણ યાદવ સહિતના અનેક શિક્ષણવિદો અને સામાજિક કાર્યકરોએ આ મામલે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર આ મુદ્દો ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. લોકોનો આક્ષેપ છે કે શાળાઓમાં હજુ પણ જ્ઞાતિવાદનું ઝેર અસ્તિત્વ ધરાવે છે, જે દલિત અને પછાત વર્ગના બાળકોના માનસિક વિકાસને અવરોધે છે. આ ઘટના માત્ર એક વહીવટી ખામી નથી, પરંતુ સામાજિક રોગનું લક્ષણ છે જેને વહેલી તકે ડામવું અનિવાર્ય છે.
આ પણ વાંચો: રાજકોટમાં ભાજપના પૂર્વ સાંસદે 11 એકર જમીન પચાવી પાડી!
વાલીઓએ શિક્ષકો સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવા માંગ કરી
સ્થાનિક પોલીસ અને શિક્ષણ વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સુધી આ મામલો પહોંચ્યા બાદ તપાસના આદેશો આપવામાં આવ્યા છે. જોકે, ગ્રામીણ સ્તરે અવારનવાર આવા કિસ્સાઓ દબાવી દેવામાં આવતા હોય છે, જેના કારણે પીડિત પક્ષમાં ભયનો માહોલ છે.
“तुम चमार हो… तुम सिर्फ टॉयलेट में पानी भरने लायक हो”
अलीगढ़ के एक सरकारी स्कूल में दलित छात्रा को जबरन शौचालय साफ करने के लिए कहा गया और इंकार करने पर उसे पीटा गया। यह घटना केवल एक छात्रा के साथ अन्याय नहीं, बल्कि समानता, गरिमा और संवैधानिक मूल्यों पर सीधा हमला है। pic.twitter.com/211xeR2QFV
— Dr. Laxman Yadav (@DrLaxman_Yadav) February 21, 2026
વાલીઓની માંગ છે કે જવાબદાર શિક્ષકો કે સ્ટાફ સામે તાત્કાલિક અસરથી કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવે અને તેમને સેવામાંથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવે. આવી ઘટનાઓ ભવિષ્યમાં ન બને તે માટે શાળાઓમાં સેન્સિટાઈઝેશન પ્રોગ્રામ ચલાવવાની પણ જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે. આ ઘટના એ યાદ અપાવે છે કે કાયદાકીય જોગવાઈઓ હોવા છતાં, જમીની સ્તરે માનસિકતા બદલવામાં આપણે હજુ પાછળ છીએ. આ દીકરીને ન્યાય મળવો એ માત્ર કાયદાકીય પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ સામાજિક સમાનતા સ્થાપિત કરવાની દિશામાં એક અનિવાર્ય ડગલું છે.
આ પણ વાંચો: રસોઈયો દલિત હોવાથી સવર્ણોએ બાળકોને આંગણવાડીમાં મોકલવાનું બંધ કર્યું
