મધ્ય પ્રદેશમાં સરકારી નિયંત્રણ હેઠળના મંદિરોમાં પૂજારીઓની ભરતી પ્રક્રિયામાં SC, ST અને OBC ને યોગ્ય પ્રતિનિધિત્વ તથા સમાન તક ન મળતી હોવાનો ગંભીર આરોપ મૂકતી એક જનહિત અરજી મધ્ય પ્રદેશ હાઈકોર્ટમાં થયેલી છે. આ સમગ્ર મામલે છેલ્લા એક વર્ષથી પણ વધુ સમય વિતી ગયો હોવા છતાં રાજ્ય સરકાર પોતાનો જવાબ રજૂ ન કરતા હાઈકોર્ટે ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે.
એક્ટિંગ ચીફ જસ્ટિસ વિવેક રુસિયા અને જસ્ટિસ પ્રદીપ મિત્તલની ડિવિઝન બેંચમાં આ મામલે સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. અદાલતે નોંધ્યું હતું કે 13 June 2025 ના રોજ પ્રથમ સુનાવણી વખતે જ સરકાર પાસે જવાબ માંગવામાં આવ્યો હતો.
ત્યારબાદ December 2025 માં અને હવે 30 July 2026 ની સુનાવણી દરમિયાન પણ સરકારી પક્ષ તરફથી કોઈ રજૂઆત કરવામાં આવી નથી. સતત થઈ રહેલા વિલંબને ધ્યાનમાં રાખીને બેંચે સરકારને જવાબ દાખલ કરવા માટે આખરી તક આપી છે. અદાલતે ચેતવણી આપી છે કે જો આગામી સુનાવણી સુધીમાં સ્ટેટસ રિપોર્ટ રજૂ કરવામાં નહીં આવે તો ઉપલબ્ધ રેકોર્ડના આધારે આગળનો ચુકાદો આપવામાં આવશે.
આ પણ વાંચો: સંસદ માર્ચમાં સાદા કપડામાં લાકડીઓ લઈને ઉભેલા કોણ હતા?
2019 ની પૂજારી નિમણૂક નીતિ સામે ગંભીર સવાલો
આ સમગ્ર વિવાદના મૂળમાં ધાર્મિક ન્યાસ અને ધર્મસ્વ વિભાગ દ્વારા 4 February 2019 ના રોજ જાહેર કરવામાં આવેલી પૂજારી નિમણૂક નીતિ રહેલી છે. હાલમાં મધ્ય પ્રદેશના તમામ સરકારી મઠ-મંદિરોમાં આ જ નીતિ હેઠળ પૂજારીઓની ભરતી કરવામાં આવે છે. અજાક્સ (AJAKS) ભોપાલના સચિવ એમ. સી. અહિરવાર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં સીધો આરોપ મુકાયો છે કે વર્ષ 2019 ની નીતિ બંધારણના સમાન તકના સિદ્ધાંતનું ઘોર ઉલ્લંઘન કરે છે.
અરજીકર્તા વતી વરિષ્ઠ એડવોકેટ રામેશ્વર સિંહ ઠાકુર અને એડવોકેટ અભિલાષા લોધીએ દલીલ કરી હતી કે વર્તમાન નીતિના કારણે નિમણૂકની તકો માત્ર એક વિશિષ્ટ વર્ગ એટલે કે બ્રાહ્મણો સુધી સીમિત રહી ગઈ છે. તેનાથી અન્ય પછાત અને વંચિત વર્ગોના યોગ્ય ઉમેદવારો માટે રસ્તાઓ સાવ બંધ થઈ ગયા છે. જાતિના આધારે તકો સીમિત કરવી એ બંધારણની મૂળ ભાવના વિરુદ્ધ છે, જેથી આ સમગ્ર ભરતી પ્રક્રિયાની ન્યાયિક સમીક્ષા થાય તે અત્યંત જરૂરી છે.
આ પણ વાંચો: થાઈલેન્ડમાં 11 વર્ષના બાળકે 10 બૌદ્ધ ભિક્ષુકોને કચડી નાખ્યા
ધાર્મિક પરંપરાઓ અને બંધારણીય અધિકારો વચ્ચેનો સંઘર્ષ
આ કેસ માત્ર પૂજારીઓની ભરતી પુરતો સીમિત નથી, પરંતુ તે સરકારી સંસ્થાઓમાં ધાર્મિક પરંપરાઓ અને બંધારણીય સમાનતાના અધિકારો વચ્ચેના સંતુલનનો મોટો કાનૂની મુદ્દો બની ગયો છે. જ્યારે કોઈ મંદિર સરકારી નિયંત્રણ હેઠળ આવે છે, ત્યારે ત્યાં થતી નિમણૂકોમાં સરકારી નિયમો અને બંધારણીય અનામત લાગુ થવી જોઈએ કે નહીં, તે અંગે ન્યાયાલયનો નિર્ણય ભવિષ્યની તમામ સરકારી ભરતીઓ પર મોટી અસર પાડશે. હવે આખી નજર સરકારના આગામી જવાબ પર ટકેલી છે. જો સરકાર 2019 ની નીતિનો બચાવ ન કરી શકી, તો સરકારી મંદિરોમાં પૂજારીઓની નિમણૂકના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કરવો પડી શકે છે.
આ પણ વાંચો: NEET વંચિતોનો ડોક્ટર બનવાનો અધિકાર છીનવે છે, રદ કરો: વેટ્રીમારન
